Cô gặp nhiều em thợ makeup giỏi lắm. Tay nghề chắc, đánh nền đẹp, khách ai ngồi vào ghế cũng ưng. Vậy mà năm này qua năm khác, thu nhập vẫn giậm chân tại chỗ — trong khi có người tay nghề chỉ ngang, thậm chí non hơn, lại đông khách, kín lịch, mở được cả tiệm, cả lớp dạy.
Nhiều em nghĩ chắc tại mình chưa đủ giỏi. Rồi lại lao đi học thêm khoá này, luyện thêm kiểu kia. Tay nghề lên thật — nhưng ví tiền thì vẫn đứng yên.
Cô viết bài này để nói với em một sự thật: vấn đề thường không nằm ở tay nghề. Nó nằm ở cách em chia sức.
Công thức 60:20:20 — thứ người bán được hàng 10 năm vẫn dùng
Có một công thức phân bổ công sức mà những người kinh doanh bền vững suốt cả chục năm không đổi vẫn áp dụng: 20% cho SẢN PHẨM (tay nghề, khoá học, dịch vụ), 60% cho MARKETING (để người ta BIẾT tới em), và chỉ 20% cho VẬN HÀNH.
Đọc lại con số đó một lần nữa đi em. Tay nghề — thứ tụi mình đổ cả thanh xuân vào — chỉ nên chiếm 20%. Còn phần lớn nhất, tận 60%, là marketing.
Cô không nói tay nghề không quan trọng. Tay nghề là gốc rễ. Nhưng nếu em giỏi mà im lặng, thì em đang tự nhốt mình trong “chuồng gà” của chính mình: giỏi mà không ai biết.
Vì sao “giỏi mà im lặng” lại là cái bẫy lớn nhất
Cô hiểu tâm lý này, vì cô từng ở trong đó. Người làm nghề tay chân tụi mình hay tin rằng: cứ làm cho thật đẹp, khách sẽ tự truyền tai nhau. Truyền miệng là thật, nhưng nó chậm và không kiểm soát được.
Trong khi đó, mỗi ngày có biết bao cô dâu đang lên mạng tìm người trang điểm cho ngày trọng đại của mình. Nếu em không xuất hiện ở nơi họ tìm — không bài viết, không video, không câu chuyện — thì với họ, em gần như không tồn tại. Dù tay nghề em có đẹp tới đâu.
Đây chính là lằn ranh giữa một người THỢ và một người CHỦ: thợ bán đôi tay, còn chủ bán cả một cái tên. Người thợ đổi giờ công lấy tiền. Người chủ xây một cái tên để nó tự kéo khách về, tự nhân bản qua học trò, tự bán hàng cả khi mình đang ngủ.
Bắt đầu dịch chuyển từ hôm nay
Em không cần bỏ nghề để đi làm marketing. Em chỉ cần dịch chuyển tỷ trọng thời gian một chút mỗi ngày: kể lại công việc của em qua ảnh và video (mỗi buổi makeup cô dâu là một câu chuyện); xuất hiện đều đặn ở nơi khách tìm (Facebook, TikTok, một trang web nhỏ mang tên em); và cho khách một lý do để nhớ em — một cái tên, một phong cách của riêng mình.
Lời nhắn của cô
Em thử ngồi lại nhìn tuần vừa rồi mà xem: em đã dành bao nhiêu phần trăm cho việc luyện tay nghề, và bao nhiêu để người ta biết tới em? Nếu con số đó đang lệch hẳn về tay nghề, thì đó không phải lỗi của em — chỉ là điều chưa ai chỉ cho em thôi. Hôm nay em đã biết rồi.
Tay nghề đưa em vào nghề. Nhưng marketing mới đưa em từ một người thợ giỏi thành một người chủ có tên. Cô mong được đồng hành cùng em trên hành trình đó.
— Master Phương Ly, PLITA Makeup Academy
